Proces Nauczania

Oceniać można
• sprawiedliwie – biorąc pod uwagę wkład pracy, aktywność, uczestnictwo na zajęciach, w ten sposób ocenia się na poziomie szkoły średniej i przy wystawianiu ocen końcowych
• obiektywnie – biorąc pod uwagę tylko wyniki testu dydaktycznego, poziom wiedzy, bez żadnych innych czynników, w ten sposób ocenia się na studiach i w przypadku ocen cząstkowych

Niedoskonałości procesu kontroli i oceny
• brak orientacji nauczyciela co do faktycznego stanu osiągnięć ucznia (zaniżanie i zawyżanie ocen)
• jednostronność w przekazywaniu treści
• niejednoznaczność w traktowaniu poszczególnych partii materiału
• nieuwzględnienie właściwości charakterystycznych dla przedmiotu
• niesystematyczność (sporadyczność) procesu kontroli i oceny
• utożsamianie kontroli z oceną
• nauczyciel nie uczy uczniów samokontroli i samooceny
• niewłaściwe przeprowadzenie procesu – odpytywanie z ostatniej lekcji, brak zapowiedzi kontroli i oceny, zmiana ich terminów, źle zaplanowane lekcje powtórzeniowe lub ich brak, niewłaściwie przygotowane pytania w procesie kontroli i oceny
• niedocenianie lub przecenianie kontroli i oceny

Rodzaje procesu kontroli i oceny
1. Kontrola i ocena całościowa – na koniec roku szkolnego, a przede wszystkim wtedy, gdy uczeń opuszcza szkołę – dotyczy absolwentów.
2. Kontrola i ocena w trakcie procesu nauczania – uczenia się – podczas każdej lekcji, na koniec semestru, roku szkolnego, partii materiału.
3. Kontrola i ocena o charakterze selektywnym – na koniec roku szkolnego.

Nauczanie ogólnie można podzielić na:

1. nauczanie podające – całkiem nowy materiał, który w całości podaje nauczyciel
2. nauczanie problemowe (poszukujące) – rozwiązywanie przez ucznia problemów, co wzmaga jego aktywność
3. nauczanie programowane – nauczyciel układa program, w którym materiał podzielony jest na porcje

Nauczanie podające:

1. Materiał nauczania przekazywany jest w gotowej postaci. Nauczyciel zwraca uwagę przede wszystkim na program, który jednakże przesłania mu uczniów.

2. W przekazie ustnym czy podręcznikowym powstają luki i trudności spowodowane m.in. czasowym wyłączaniem się ucznia z procesu dydaktycznego.

3. Tempo nauczania i uczenia się dostosowane jest do uczniów słabszych, średnich lub dobrych.

4. Kontrola wyników nauczania jest częściowa i nie stanowi organicznej części procesu podawania wiedzy.

5. Nie ma możliwości zapewnienia wszystkim uczniom pełnych wyników nauczania, ale wiadomości zdobyte tą drogą uczniowie wykorzystują zazwyczaj łatwo.

Nauczanie problemowe:

1. Nowe wiadomości uzyskują uczniowie za pośrednictwem rozwiązywania problemów teoretycznych i praktycznych.

2. W toku rozwiązywania problemu uczący się musi pokonywać wszystkie przeszkody, a jego aktywność i samodzielność osiąga najwyższy poziom.

3. Tempo uczenia się jest zależne od ucznia lub grupy uczniów. Uczniowie słabsi zyskują dzięki pracy z grupą.

4. Większa aktywność uczniów i rozwój pozytywnych nawyków uczenia się zmniejsza potrzeby kontroli.

5. Efekty nauczania są stosunkowo wysokie. Uczniowie zdobywają dużo wiadomości, łatwo stosują je w różnych sytuacjach. Jednocześnie rozwijają zdolności poznawcze i zainteresowania

Nauczanie programowane:

1. Materiał nauczania przekazywany jest w sposób zmuszający ucznia do stałej aktywności. Punktem centralnym się uczący się podmiot.

2. Materiał jest tak programowany, że aby pójść dalej, uczeń musi pokonać wszystkie przeszkody, luki.

3. Tempo uczenia się jest w całości zależne od ucznia, bowiem pracuje on indywidualnie.

4. Kontrola jest całkowita. Stanowi nieodłączną część uczenia się. Warunkuje dalsze opanowywanie materiału.

5. Ze względu a systematyczną kontrolę efekty nauczania są stosunkowo wyższe, ale umiejętność stosowania opanowanych wiadomości nie jest zbyt wysoka.